ભાજપ બે તૃતીયાંશ બહુમતી દ્વારા અનામત (Reservation) ને નિશાન બનાવવા માંગે છે એવો આરોપ કોંગ્રેસના (Congress) જયરામ રમેશે (Jairam Ramesh) લગાવ્યો છે. દેશમાં આગામી ચોમાસુ સત્ર પહેલા રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે. વિપક્ષી પાર્ટીઓમાં ભંગાણ બાદ સંસદના ઉપલા ગૃહમાં એનડીએ (NDA) ની તાકાત વધી રહી છે, ત્યારે એવી ચર્ચા જોરશોરથી ચાલી રહી છે કે સરકાર ચોમાસુ સત્રમાં મહિલા અનામત (Women Reservation) અને સીમાંકન (Delimitation) સાથે જોડાયેલું બિલ લાવી શકે છે.
આ ચર્ચાઓ વચ્ચે કોંગ્રેસે (Congress) કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી (Narendra Modi) સરકાર પર એક બહુ મોટો આરોપ લગાવતા દાવો કર્યો છે કે, ભાજપ સરકાર મહિલા અનામતના (Women Reservation) બહાને બે-તૃતીયાંશ (2/3) બહુમતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ તેમનો અસલી હેતુ દેશમાંથી અનામત વ્યવસ્થાને (Reservation System) જ ખતમ કરવાનો છે.
“મહિલા અનામત (Reservation) આપવી હોય તો સીટો વધારવાની જરૂર નથી” – જયરામ રમેશ
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા (Congress Leader) અને મહાસચિવ જયરામ રમેશે (Jairam Ramesh) એક ઈન્ટરવ્યુમાં (Interview) જણાવ્યું હતું કે, જો સરકાર ખરેખર મહિલાઓને અનામત (Women Reservation) આપવા માટે ગંભીર હોય, તો તે લોકસભાની (Lok Sabha) વર્તમાન 543 બેઠકોમાંથી જ એક-તૃતીયાંશ (1/3) બેઠકો મહિલાઓ (Women) માટે અનામત (Reserve) રાખી શકે છે. આ માટે લોકસભાની (Lok Sabha) બેઠકોની સંખ્યા વધારવાની કે સીમાંકનની (Delimitation) પ્રક્રિયાને મહિલા અનામત (Women Reservation) સાથે સાંકળવાની કોઈ જ જરૂર નથી.
તેમણે ઈતિહાસનો (History) હવાલો આપતા કહ્યું કે, આઝાદીના (Freedom) શરૂઆતના વર્ષોમાં પંડિત જવાહરલાલ નેહરુ (Pandit Jawaharlal Nehru) અને ડૉ. બી.આર. આંબેડકર (Dr. B. R. Ambedkar) અનામત વ્યવસ્થાને (Reservation System) સુરક્ષિત કરવા માટે બંધારણીય સુધારો લાવ્યા હતા, પરંતુ જનસંઘના (Jana Sangh) સ્થાપક શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીએ (Shyama Prasad Mukherjee) તેનો વિરોધ કર્યો હતો. અનામતનો વિરોધ કરવાનો આ અભિગમ ભાજપ (BJP) અને આરએસએસ (RSS) ની વૈચારિક પૃષ્ઠભૂમિ સાથે જોડાયેલો છે.
સીમાંકન (પરિસીમન) વિવાદ અને વિપક્ષનું વલણ
ભાજપના (BJP) એ આરોપને જયરામ રમેશે (Jairam Ramesh) સખત શબ્દોમાં ફગાવી દીધો હતો, જેમાં કહેવાયું હતું કે વિપક્ષે એપ્રિલ મહિનામાં મહિલા અનામત બિલનો (Women Reservation Bill) વિરોધ કર્યો હતો. કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિપક્ષે મહિલા અનામતનો વિરોધ નથી કર્યો, પરંતુ જે રીતે આ બિલમાં સીમાંકનની (Delimitation) જોગવાઈઓ રાખવામાં આવી હતી તેનો વિરોધ કર્યો હતો. જો સરકાર આગામી સત્રમાં લોકસભાની (Lok Sabha) બેઠકોમાં 50 ટકાનો વધારો કરવાની જોગવાઈ લાવશે, તો પણ વિપક્ષ તેનો સખત વિરોધ કરશે. કોંગ્રેસની (Congress) માંગ છે કે વર્તમાન બેઠકો પર જ અનામત આગામી લોકસભા ચૂંટણીથી (Lok Sabha Election) લાગુ થવી જોઈએ.
જાતિ ગણતરી અને બહુમતી પર દાવો
જયરામ રમેશે (Jairam Ramesh) જાતિ જનગણના (Caste Census) નો ઉલ્લેખ કરતા દાવો કર્યો કે સરકારે તેની જાહેરાત તો કરી દીધી છે, પરંતુ સીમાંકન (Delimitation) અને અન્ય વહીવટી પ્રક્રિયાઓની આડમાં તેને આગામી 5 થી 10 વર્ષ માટે પાછળ ધકેલી દેવામાં આવશે.
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાએ દાવો (Congress Leader) કર્યો છે કે, ગૃહમંત્રી (Home Minister) અમિત શાહ (Amit Shah) ગમે તેટલા પ્રયાસો કરી લે, તેમ છતાં સત્તાધારી પક્ષ (NDA) ને લોકસભામાં (Lok Sabha) બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી એવી બે-તૃતીયાંશ બહુમતી હાંસલ થશે નહીં. પક્ષ પલટા અને પ્રાદેશિક પક્ષોના સમર્થન છતાં વિપક્ષ સીમાંકન બિલ (Delimitation Bill) સામે એકજૂથ થઈને લડશે.
𝐁𝐉𝐏 𝐬𝐞𝐞𝐤𝐢𝐧𝐠 𝐭𝐰𝐨-𝐭𝐡𝐢𝐫𝐝𝐬 𝐦𝐚𝐣𝐨𝐫𝐢𝐭𝐲 𝐭𝐨 𝐞𝐧𝐝 𝐫𝐞𝐬𝐞𝐫𝐯𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬, 𝐚𝐦𝐞𝐧𝐝 𝐜𝐨𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐭𝐢𝐨𝐧: 𝐂𝐨𝐧𝐠𝐫𝐞𝐬𝐬#JairamRamesh has accused the #BJP of chasing a two-thirds Lok Sabha majority through delimitation and defections. He said the… pic.twitter.com/X6GO9QDocB
— IndiaToday (@IndiaToday) June 24, 2026