ગુજરાત (Gujarat) દેશમાં એક મુખ્ય સેમિકન્ડક્ટર (Semiconductor) ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે ઝડપથી ઉભરી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે તાજેતરમાં ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) હેઠળ રૂ. 3,936 કરોડના બે નવા સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સને (Semiconductor Projects) મંજૂરી આપી છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મંજૂર કરેલા આ બે પ્રોજેક્ટ્સમાંથી, ક્રિસ્ટલ મેટ્રિક્સ લિમિટેડ ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન (SIR) માં રૂ. 3,068 કરોડનું રોકાણ કરશે, જ્યારે સુચી સેમિકોન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (SSPL) સુરતમાં રૂ. 868 કરોડનું રોકાણ કરશે. વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતના (Gujarat) ઔદ્યોગિક વિકાસમાં વધુ એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.

ગુજરાત (Gujarat) પાસે છે સમર્પિત સેમિકન્ડક્ટર નીતિ
મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતે (Gujarat) પહેલાથી જ એક સમર્પિત સેમિકન્ડક્ટર નીતિની (Semiconductor Policy) જાહેરાત કરી છે, જેના કારણે રાજ્યમાં લગભગ રૂ. 1.24 લાખ કરોડના ચાર મોટા પ્રોજેક્ટ્સ આકર્ષવામાં સહાયતા મળી છે. તાજેતરમાં મંજૂર થયેલા બે પ્રોજેક્ટ્સનો ઉમેરો થતા ગુજરાતે (Gujarat) ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમમાં (Semiconductor Ecosystem) પોતાનું સ્થાન વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત સ્ટેટ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મિશન (GSEM) વહીવટી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા અને રોકાણકારોને સહાય પૂરી પાડવા માટે સિંગલ-વિન્ડો ફેસિલિટેટર તરીકે કાર્ય કરી રહ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરીનું સ્વાગત કરતાં મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત (Gujarat) સેમિકન્ડક્ટર નીતિ (Semiconductor Policy) લાગુ કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય છે. પરિણામે, ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (India Semiconductor Mission) હેઠળ મંજૂર થયેલા 12 સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સમાંથી છ ગુજરાતમાં (Gujarat) આવ્યા છે, જે રાજ્યને આ ક્ષેત્રમાં અગ્રેસર બનાવે છે.
આ બે નવા પ્રોજેક્ટ્સથી 2,230 થી વધુ હાઇ-ટેક નોકરીઓ તેમજ હજારો પરોક્ષ રોજગારીની તકો સર્જાશે તેવી અપેક્ષા છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતની સેમિકન્ડક્ટર (Semiconductor) મૂલ્ય શૃંખલાને પણ મજબૂત બનાવશે, જેમાં ચિપ ડિઝાઇનથી લઈને ઉત્પાદન અને પેકેજિંગનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે GSEM જમીન, પાણી, વીજળી અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ સંબંધિત સહાય પૂરી પાડીને બંને પ્રોજેક્ટના સમયસર કાર્યરત થવાની ખાતરી કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

પ્રોજેક્ટ્સ વિશે વિગતો આપતાં મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ધોલેરા SIR હવે વિશ્વના અદ્યતન ચિપ ઉત્પાદન કેન્દ્રોની હરોળમાં જોડાઈ ગયું છે. ક્રિસ્ટલ મેટ્રિક્સ લિમિટેડ 3,068 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે ધોલેરામાં ભારતની પ્રથમ કમ્પાઉન્ડ સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્રિકેશન સુવિધા સ્થાપશે.
તેમણે સમજાવ્યું કે આ પ્લાન્ટ ગેલિયમ નાઇટ્રાઇડ (GaN) ટેકનોલોજી પર આધારિત મીની/માઇક્રો-LED ડિસ્પ્લેનું ઉત્પાદન કરશે, જે હાલમાં ભારતમાં આયાત કરવામાં આવે છે. આ પ્લાન્ટ દર વર્ષે 72,000 ચોરસ મીટર ડિસ્પ્લે પેનલ અને 24,000 RGB વેફર્સનું ઉત્પાદન કરે તેવી અપેક્ષા છે. ધોલેરામાં ઉત્પાદિત આ ડિસ્પ્લેનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન, ઇલેક્ટ્રિક વાહન ડેશબોર્ડ અને હાઇ-એન્ડ ટેલિવિઝન સ્ક્રીનમાં કરવામાં આવશે.

દરમિયાન, પરંપરાગત રીતે હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગો માટે જાણીતું સુરત (Surat) હવે સેમિકન્ડક્ટર (Semiconductor) ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં પણ પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. સુચી સેમિકોન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ શહેરમાં 868 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી અને ટેસ્ટ (Outsourced Semiconductor Assembly and Test) (OSAT) સુવિધા સ્થાપશે.
Union Cabinet approves two more semiconductor manufacturing units with cumulative investment of more than Rs. 3,900 crore.
— DeshGujarat (@DeshGujarat) May 5, 2026
The details of the two approved proposals are as follows:
– Crystal Matrix Limited (CML) will establish an integrated facility for compound… https://t.co/HP5prutzas pic.twitter.com/b1CImXNEKw
મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સુરત પ્લાન્ટ વાર્ષિક 103.03 કરોડથી વધુ ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરશે, જે ઓટોમોબાઈલ અને ઔદ્યોગિક ઓટોમેશન ક્ષેત્રોની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરશે.
