સોનમ વાંગચુકના (Sonam Wangchuk) નિર્ણયે બદલી દીધું ચિત્ર! સરકાર, વિપક્ષ અને વિદ્યાર્થીઓ પર શું થશે અસર? ઉપવાસ બાદ શું?

એક્ટિવિસ્ટ સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) ગુરુવારે અડધી રાત પછી પોતાના ઉપવાસ સમાપ્ત કરી દીધા છે. આ પગલાથી કુલ મળીને સરકાર અને સીજેપી (CJP) વચ્ચે સમાધાનનો એક રસ્તો ખુલ્યો છે પરંતુ હજી પણ કેટલાય એવા મુદ્દાઓ છે જેના પર સરકાર અને સીજેપીનું (CJP) વલણ આંદોલનની દિશા નક્કી કરશે. સરકાર અને સીજેપી સિવાય આ આખા મામલે વિપક્ષનું શું વલણ રહે છે, તે પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

સરકાર સાથે ઘણા તબક્કાની વાતચીત બાદ એક્ટિવિસ્ટ સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) ગુરુવારે અડધી રાત પછી પોતાના ઉપવાસ સમાપ્ત કરી દીધા છે. ગુરુગ્રામની (Gurugram) મેદાંતા હોસ્પિટલમાં (Medanta Hospital) દાખલ સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા (J P Nadda) અને જિતેન્દ્ર સિંહની (Jitendra Singh) ઉપસ્થિતિમાં પોતાના ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યા. સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) દ્વારા પોતાના ઉપવાસ સમાપ્ત કરવા એ સરકાર માટે એક ખૂબ જ રાહતની વાત છે કારણ કે જંતર-મંતર (Jantar Mantar) પર કૉકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના ચાલી રહેલા પ્રદર્શનની સૌથી મોટી ધરી સોનમ વાંગચુક (Sonam Wangchuk) છે. હવે સરકાર અને સીજેપીના (CJP) પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે દિલ્હીમાં (Delhi) વાટાઘાટો થવાની છે જેમાં અન્ય માંગણીઓ પર વિચાર કરવામાં આવશે.

ગમે તેમ પણ, આંદોલન પૂરું કરાવવાની દિશામાં સરકારને એક મોટી સફળતા મળી છે. સોનમ વાંગચુકના (Sonam Wangchuk) ઉપવાસ પૂરા કરાવવાનું તેના પર ભારે દબાણ હતું. સરકાર પરથી આ દબાણ હાલ પૂરતું હટી ગયું છે. સોનમ વાંગચુકના (Sonam Wangchuk) ઉપવાસ છોડવાની અસર સીજેપીના (CJP) પ્રદર્શન, સરકાર અને વિપક્ષની (Opposition) વ્યૂહરચના પર પડશે પરંતુ આ આખા મામલે હજુ પણ સૌથી મોટો સવાલ શિક્ષણ મંત્રી (Education Minister) ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના (Dharmendra Pradhan) રાજીનામાનો બનેલો છે. પ્રધાનના રાજીનામા પર વાત કેવી રીતે આગળ વધે છે, તેના પર હવે સૌની નજર ટકેલી છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

વિદ્યાર્થીઓ, સરકાર અને વિપક્ષ ત્રણેય માટે પરીક્ષાની ઘડી

સીજેપીની (CJP) સૌથી મોટી માંગ આ જ છે. તે પ્રધાનના રાજીનામા પર અડગ છે. અત્યારે કુલ મળીને સરકાર અને સીજેપી (CJP) વચ્ચે સમાધાનનો એક રસ્તો ખુલ્યો છે પરંતુ હજી પણ કેટલાય એવા મુદ્દાઓ છે જેના પર સરકાર અને સીજેપીનું (CJP) વલણ આંદોલનની દિશા નક્કી કરશે. સરકાર અને સીજેપી (CJP) સિવાય આ આખા મામલે વિપક્ષનું (Opposition) શું વલણ રહે છે, તે પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. કોંગ્રેસ (Congress) સહિત સમગ્ર વિપક્ષ (Opposition) ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ (Resignation Of Dharmendra Pradhan) કરી રહ્યો છે. નીટ પેપર લીક (NEET Paper Leak) સહિત શિક્ષણમાં સુધારાને (Educational Reform) લઈને સરકાર સંસદમાં (Parliament) ચર્ચા કરાવવા માટે તૈયાર છે. તે વિપક્ષ (Opposition) સામે ચર્ચાનો પ્રસ્તાવ પણ મૂકી ચૂકી છે પરંતુ કોંગ્રેસે (Congress) ચર્ચા પહેલાં પ્રધાનના રાજીનામાની શરત મૂકી દીધી છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

સંસદનો (Parliament) ગતિરોધ તોડવો પણ સરકાર માટે જરૂરી છે કારણ કે ચોમાસુ સત્ર (Monsoon Session) શરૂ થયાને પાંચ દિવસ થઈ ગયા છે પરંતુ કોઈ વિધાયી કામકાજ થઈ શક્યું નથી. પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ પર સંસદની (Parliament) કાર્યવાહી બલી ચડતી ગઈ છે. સંસદમાં (Parliament) બનેલા આ ગતિરોધને તોડવા માટે સરકાર કઈ વ્યૂહરચના અપનાવવા જઈ રહી છે, તે જોવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ચોમાસુ સત્રમાં (Monsoon Session) સરકાર કેટલાય મહત્વના બિલો રજૂ કરવાની તૈયારીમાં છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

સરકારે પોતાની સંવેદનશીલતાનો આપ્યો સંદેશ

સીજેપીનું (CJP) જંતર-મંતર (Jantar Mantar) પર પ્રદર્શન વિતેલા 28 જૂનથી ચાલી રહ્યું હતું. ઉપવાસ ખતમ થતા પહેલાં વિવિધ રાજકીય પક્ષોના 65 સાંસદોએ સોનમ વાંગચુકને (Sonam Wangchuk) મળીને અથવા પત્ર લખીને ઉપવાસ છોડવાની અપીલ કરી હતી. સરકાર માટે આ ઘટનાક્રમ રાહત સમાન છે. સોનમ વાંગચુકની (Sonam Wangchuk) તબિયત વધુ બગડત તો સરકાર પર દબાણ ઘણું ગણું વધી શકત. નડ્ડા (J P Nadda) અને જિતેન્દ્ર સિંહનું (Jitendra Singh) ખુદ હોસ્પિટલ જઈને મુલાકાત કરવી અને જાહેર રીતે જ્યુસ પીવડાવવો — આ એક પ્રતીકાત્મક પગલું છે જેનાથી સરકાર એ સંદેશ આપવા માંગે છે કે તે સંવેદનશીલ છે અને વાતચીત માટે તૈયાર છે. વડાપ્રધાન મોદીનું (PM Modi) ટ્વિટ કરીને સોનમ વાંગચુકને (Sonam Wangchuk) ડોક્ટરોની સલાહ માનવાની અપીલ કરવી પણ આ જ છબીનો એક ભાગ છે.

વડાપ્રધાન (Prime Minister) નરેન્દ્ર મોદીએ (Narendra Modi) ટ્વિટ કર્યું કે ‘હું સોનમ જીને આગ્રહ કરું છું કે તેઓ ડોક્ટરોની સલાહ અનુસાર દિનચર્યા અપનાવે.’ સાથે જ, મોદીએ કેબિનેટ (Modi) બેઠકમાં પેપર લીક (Paper Leak) મુદ્દે કડક નિર્ણયો લેવાની વાત કહી છે. પીએમએ (PM) કહ્યું છે કે શુક્રવારે મળનારી કેબિનેટની બેઠકમાં (Cabinet Meeting) પેપર લીકના (Paper Leak) મુદ્દાને લઈને કડક નિર્ણયો લેવામાં આવશે. ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની (Fast Trak Court) રચના પહેલાથી જ થઈ ચૂકી છે. પોતાના આ નિર્ણયો દ્વારા સરકાર એ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે તે પ્રદર્શનકારીઓની માંગણીઓ સાંભળી રહી છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

સરકાર માટે અત્યારે અસ્થાયી રાહત

જો કે, આ રાહત અસ્થાયી પણ હોઈ શકે છે. સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) ખુદ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે તેમનું આંદોલન પૂરું થયું નથી અને માંગણીઓને લઈને લોકશાહી ઢબે સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે. એટલે કે સરકારે અત્યારે નક્કર કાર્યવાહી બતાવવી પડશે, નહીંતર આ રાહત ટૂંક સમયમાં ખતમ થઈ શકે છે. અહેવાલો મુજબ ઉપવાસ ખતમ કરવાની જાહેરાત પહેલાં સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) સરકાર પાસે ‘સ્પષ્ટ અને કોઈ પણ શરત વગરની ખાતરી’ની માંગ રાખી હતી. સોનમ વાંગચુકે (Sonam Wangchuk) સરકાર પાસે સ્પષ્ટ અને શરત વગરની ખાતરી માંગી, જેમાં પેપર લીક પછી આત્મહત્યા કરનારા વિદ્યાર્થીઓના પરિવારો માટે રાહત જેવી માંગણીઓ સામેલ હતી.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

વાતચીત દરમિયાન સરકારે કેટલીક માંગણીઓ પર સકારાત્મક વિચાર કરવાનો ભરોસો આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે વાતચીત દરમિયાન સરકાર તરફથી તેમની કેટલીક માંગણીઓ પર સકારાત્મક વિચાર કરવાનો ભરોસો આપવામાં આવ્યો છે. એટલે કે આ ઉપવાસનો અંત ભરોસા પર થયો છે, નક્કર લેખિત સમજૂતી પર નહીં જે આગળ રાજકીય અને કાનૂની ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે.

આગળ પણ આ મુદ્દાને આગળ લઈ જવાનો પ્રયાસ કરશે વિપક્ષ

વિપક્ષ માટે આ મુદ્દો ઠંડો નહીં પડે. વિપક્ષના (Opposition) રાજકીય સ્વાર્થોને જોતા આ વાતની અપેક્ષા ઓછી છે કે તે આ મુદ્દાને આટલી સહેલાઈથી જવા દેશે. સરકાર પર હુમલો કરવા અને તેને કઠોડામાં ઊભી કરવા માટે વિદ્યાર્થીઓનું આ પ્રદર્શન (Student Protest) તેના માટે એક મોટો આધાર બન્યું છે. વિપક્ષ (Opposition) આ મુદ્દાને વધુમાં વધુ જીવંત રાખવા અને તેને આગળ લઈ જવાનો પ્રયાસ કરશે. પેપર લીક જેવા મુદ્દા વિદ્યાર્થીઓ (Students) અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને (Middle Class Family) સીધી રીતે અસર કરે છે, અને આ વિપક્ષ માટે સરકારને ઘેરવાનું એક કાયમી હથિયાર બની રહેશે. 65 સાંસદોનું સર્વપક્ષીય સમર્થન દર્શાવે છે કે આ મુદ્દો કોઈ એક પાર્ટી સુધી સીમિત રહ્યો નથી.

આ એક રીતે વિપક્ષ માટે પણ સંકેત છે કે વિદ્યાર્થી-હિતોનું રાજકારણ વ્યાપક જનસમર્થન મેળવી શકે છે. જો સરકાર પોતાની ખાતરીઓ પર અમલ નહીં કરે, તો વિપક્ષ આને આવનારા સત્રો અને ચૂંટણી ભાષણોમાં મોટો મુદ્દો બનાવી શકે છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

સરકાર પર ઓછું થયું વિદ્યાર્થીઓના પ્રદર્શનનું દબાણ

વિદ્યાર્થી આંદોલન (Students Andolan) માટે આ ક્ષણ મિશ્ર છે. એક તરફ, સોનમ વાંગચુક (Sonam Wangchuk) જેવા મોટા ચહેરાનું સમર્થન મળવાથી આ આંદોલનને એક વિશ્વસનીયતા અને નૈતિક આધાર મળ્યો. આ આંદોલનનો પડઘો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જોવા-સમજવામાં આવ્યો. દેશભરમાં વિદ્યાર્થીઓના સમર્થનમાં પ્રદર્શનો થયા છે. આ વાંગચુકના ઉપવાસનું દબાણ જ છે કે સરકારે વાતચીત માટે આગળ આવવું પડ્યું. બીજી તરફ, સોનમ વાંગચુકના (Sonam Wangchuk) ઉપવાસ (Hunger Strike) ખતમ થવાથી આંદોલનની સૌથી તીવ્ર અને પ્રતીકાત્મક કડી હટી ગઈ છે, જેનાથી આગળ દબાણ જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બની શકે છે. જંતર-મંતર (Jantar Mantar) પર પ્રદર્શનકારી વિદ્યાર્થીઓ (Students) હજી પણ ડટેલા છે, અને સાચી પરીક્ષા એ જ હશે કે સરકાર પોતાના મૌખિક ભરોસાને નીતિગત કાર્યવાહીમાં બદલે છે કે નહીં.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

વચલો કોઈ રસ્તો કાઢવા માંગશે સરકાર

કુલ મળીને, આ ઘટનાક્રમથી સૌથી તાત્કાલિક રાહત સરકારને મળી છે. સોનમ વાંગચુકના (Sonam Wangchuk) ઉપવાસ છોડવાથી માનવીય સંકટ હાલ પૂરતું ટળી ગયું છે. પરંતુ સરકારની સાચી જીત હજુ નથી થઈ. જો વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ પર નક્કર કાર્યવાહી નહીં થાય, તો આ ‘જીત’ અલ્પકાલીન સાબિત થશે અને વિપક્ષ તેમજ વિદ્યાર્થી આંદોલન (Student Protest) બંને આને આગળ વટાવશે. એવામાં બની શકે કે વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓને ગંભીરતાથી લેતા સરકાર કોઈ વચલો રસ્તો કાઢે જે તમામ પક્ષોને મંજૂર હોય. જો વાત નહીં બને તો વિદ્યાર્થીઓ ફરીથી આંદોલનના રસ્તે આવવાનું જોખમ બનેલું રહેશે. આનાથી રસ્તા પર ફરી ઘર્ષણ શરૂ થઈ જશે જે વિદ્યાર્થીઓ કે સરકાર કોઈના પણ હિતમાં નહીં હોય.

#WATCH | Activist Sonam Wangchuk breaks his hunger strike in the presence of Union Health Minister JP Nadda and Minister of State for the Prime Minister's Office, Dr Jitendra Singh, at the Medanta hospital. pic.twitter.com/fl48k2bj45

— ANI (@ANI) July 23, 2026