દિલ્હી હાઈકોર્ટે CJP ના પ્રદર્શનની NIA તપાસની માંગવાળી અરજી ફગાવી, કહ્યું ‘સરકાર નક્કી કરે શું કરવું છે…’

દિલ્હી હાઈકોર્ટે કૉકરોચ જનતા પાર્ટીના (CJP) સંસદ માર્ચ દરમિયાન થયેલી હિંસાની NIA તપાસની માંગવાળી જાહેર હિતની અરજી (PIL) ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે NIA તપાસનો નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર પર નિર્ભર કરે છે, જે કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ FIR નોંધાયા બાદ રાજ્ય સરકારની ભલામણ પર લઈ શકાય છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

કૉકરોચ જનતા પાર્ટીના (CJP) સંસદ માર્ચ (Sansad March) દરમિયાન થયેલી હિંસાની NIA તપાસની માંગવાળી PIL દિલ્હી હાઈકોર્ટે (Delhi High Court) ફગાવી દીધી છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે (Delhi High Court) 20 જુલાઈએ થયેલા ‘સંસદ ચલો’ માર્ચ (Sansad Chalo March) દરમિયાન થયેલી હિંસાની NIA પાસે તપાસ કરાવવાની માંગ કરતી અરજી પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો. કોર્ટે અરજદારને કહ્યું કે તેઓ પોતાની માંગને લઈને સંબંધિત અધિકારીઓનો સંપર્ક કરી શકે છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે (Delhi High Court) કહ્યું કે આ કેન્દ્રએ નક્કી કરવાનું છે કે જંતર-મંતર (Jantar Mantar) પર વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શનની (Student Protest) NIA પાસે તપાસ કરાવવી કે નહીં.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

કોર્ટે કહ્યું કે જ્યાં સુધી તમારી NIA તપાસની વાત છે, તો આ કેન્દ્ર સરકારે (Central Government) નક્કી કરવાનું છે. તેઓ જાતે (suo motu) અથવા રાજ્યના રિપોર્ટના આધારે એવું કરી શકે છે. તમે અમારી પાસે એ ખાતરી ઈચ્છો છો કે આ મામલો NIA તપાસને લાયક છે. અમે કેન્દ્ર સરકારના (Central Government) સંતોષની જગ્યાએ અમારો સંતોષ મૂકી શકીએ નહીં.

કોર્ટે કહ્યું કે તમારી ત્રીજી માંગ માટે તમે અધિકારીઓનો સંપર્ક કરો, તેઓ આના પર નિર્ણય લેશે. કાયદામાં આના માટે એક રસ્તો મોજૂદ છે, તમે એ જ રસ્તાનો ઉપયોગ કરો. સિન્હાએ કહ્યું કે રસ્તાઓ બંધ છે, મેટ્રો સ્ટેશનો (Metro Station) બંધ છે. આ લોકોનો મૂળભૂત અધિકાર છે.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

તપાસનો નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર નક્કી કરે

કોર્ટે કહ્યું, તો, અમે તેના પર કશું નથી કહી રહ્યા. અમે માત્ર કાનૂની મુદ્દાઓ પર વાત કરી રહ્યા છીએ. NIA એક્ટની કલમ 6 લાગુ છે. તમે સંબંધિત અધિકારીઓને રજૂઆત કરો, અમે તેમને તમારી વાત પર નિર્ણય લેવા માટે કહીશું. સિન્હાએ કોર્ટને પ્રદર્શનથી જોડાયેલી કેટલીક તસવીરો બતાવી.

કોર્ટે કહ્યું કે અમને તસવીરોમાં જે દેખાઈ રહ્યું છે, તેના પર કોઈ અભિપ્રાય નથી બનાવી રહ્યા. આ તથ્યોની બાબત છે જેની તપાસ સક્ષમ અધિકારીના નિર્દેશન અને દેખરેખ હેઠળ થવી જોઈએ. અમે માત્ર વિડીયો અને તસવીરો જોઈને કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શકીએ નહીં. સિન્હાએ કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારને આના પર વિચાર કરવા કહો. કોર્ટે પૂછ્યું કે અમે એવું કેમ કરીએ? સિન્હાએ કહ્યું કે આ મૂળભૂત અધિકારોનો મામલો છે.

કોર્ટે કહ્યું કે અમને મૂળભૂત અધિકારો વિશે ખબર છે. અહીં અમે કાનૂની પાસા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છીએ. કોર્ટે કેન્દ્રનો અભિપ્રાય માંગ્યો. SG તુષાર મહેતાએ કહ્યું કે NIA એક્ટ વિશે કોર્ટની વ્યાખ્યા સાથે હું સહમત છું. જો તેઓ આને બીજી એજન્સી સુધી સીમિત કરી રહ્યા છે તો મોટા ભાગે આ એક ક્રોસ FIR જેવું લાગે છે. પહેલા (કોઈ બીજા મામલામાં) નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

શું છે અરજદારની માંગ

કોર્ટે કહ્યું કે માંગ તપાસની છે, પૂછપરછની નહીં. તપાસનો તબક્કો FIR પછી જ આવે છે. કઈ એજન્સી તપાસ કરશે, તે નક્કી કરવાનું કામ અધિકારીઓનું છે. અરજદારના વકીલ વરુણ સિન્હાએ કહ્યું કે એનઆઈએ કે સીબીઆઈ જેવી કોઈ બીજી સ્પેશિયલાઈઝ્ડ એજન્સી. અથવા પછી SIT ની રચના કરી શકાય છે. કોર્ટે કહ્યું કે દિલ્હી પોલીસ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ એક્ટમાં આ જોગવાઈ છે કે CBI ક્યારે કોઈ તપાસ પોતાના હાથમાં લઈ શકે છે.

અમે એવું નથી કહી રહ્યા કે અમે CBI ને નિર્દેશ આપી શકતા નથી. NIA ના મામલામાં પરિસ્થિતિ અલગ છે. CBI પણ મુખ્ય એજન્સીની તપાસમાં થયેલી પ્રગતિ પર નિર્ભર કરે છે. જો કોર્ટ સંતુષ્ટ નથી, તો CBI તપાસનો આદેશ આપી શકાય છે.

આ પહેલા દિલ્હી હાઈકોર્ટે કૉકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના પ્રદર્શન અને સંસદ માર્ચમાં થયેલી હિંસાની NIA તપાસની માંગવાળી જાહેર હિતની અરજી પર કેન્દ્ર સરકાર પાસે અભિપ્રાય માંગ્યો છે. કૉકરોચ જનતા પાર્ટીના (CJP) પ્રદર્શનની NIA પાસે તપાસની માંગ પર કોર્ટે પૂછ્યું, અમને જણાવો કે NIA ના અધિકારક્ષેત્રને લાગુ કરવા માટે કાનૂની પ્રક્રિયા શું છે? દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ‘કૉકરોચ જનતા પાર્ટી’ના વિરોધ પ્રદર્શનની NIA પાસે તપાસ કરાવવાની માંગવાળી PIL પર સુનાવણી થઈ.

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

CJP પ્રદર્શનમાં હિંસાની NIA તપાસની માંગ

દિલ્હી હાઈકોર્ટના (Delhi High Court) ચીફ જસ્ટિસ દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાય અને જસ્ટિસ તેજસ કારિયાની કોર્ટમાં મામલા પર સુનાવણી દરમિયાન અરજદાર અખિલ ભારત હિન્દુ મહાસભાના પૂર્વ ઉપપ્રમુખ સતીશ કુમાર અગ્રવાલ વતી વકીલ વરુણ કુમાર સિન્હા રજૂ થયા. SG તુષાર મહેતા કેન્દ્ર સરકાર વતી રજૂ થયા અને કહ્યું કે આ મામલે અને અન્ય મામલાઓમાં નોટિસ જારી કરી શકાય છે.

દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાયે કહ્યું કે અમે તમારી માંગણીઓ જોઈ છે. અમને જણાવો કે NIA ના અધિકારક્ષેત્રને લાગુ કરવા માટે કાનૂની પ્રક્રિયા શું છે? NIA કોઈ પૂછપરછ કરનારી એજન્સી નથી, પરંતુ આ તપાસ કરનારી એજન્સી છે. તપાસનો સવાલ તો FIR નોંધાયા પછી જ ઊભો થાય છે. એવામાં, જ્યારે FIR નોંધાઈ ચૂકી છે, તો કાનૂની ઓથોરિટી કલમ ૬ નો સહારો લેશે. તમે આ અરજી કેવી રીતે દાખલ કરી શકો?

કોર્ટે અરજદારના વકીલને પૂછ્યું કે તપાસ શું હોય છે? આ કોઈ રિપોર્ટ થયેલા ગુનાના કિસ્સામાં કરવામાં આવે છે. આના માટે FIR હોવી જરૂરી છે. જો NIA એ કોઈ નક્કી કરેલા ગુનાની તપાસ કરવાની હોય, તો કેન્દ્રને ભલામણ મોકલવામાં આવે છે અને કેન્દ્ર આના પર નિર્ણય લે છે. તમે અમારી પાસે પહેલા તપાસ કરાવવા અને પછી NIA પાસે તેની તપાસ કરાવવા માટે કેવી રીતે કહી શકો?

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

તોફાની ભીડ વિરુદ્ધ FIR નોંધવામાં આવી

ચીફ જસ્ટિસે અરજદારને NIA એક્ટની કલમ 6 વાંચવા માટે કહ્યું. (આ જોગવાઈ ‘શેડ્યૂલ્ડ ઓફિન્સ’ ની તપાસ સાથે સંબંધિત છે. અરજદારે કહ્યું કે એકવાર મારું કહેવું છે કે ગુનાની ગંભીરતાને જોતા આ મામલો યોગ્ય છે.

કોર્ટે કહ્યું કે આ મામલો યોગ્ય છે કે નહીં, તેનો નિર્ણય 2 વાતો પર નિર્ભર કરે છે. સૌથી પહેલા FIR હોવી જોઈએ, ત્યાર પછી પોલીસ અધિકારીઓ આને રાજ્ય સરકારને મોકલશે અને રાજ્ય સરકાર આને કેન્દ્રને મોકલશે. જો કેન્દ્રને આ યોગ્ય લાગે છે, તો તે FIR ની તપાસ NIA ને સોંપી શકે છે. તમે અમારી પાસે એવો અભિપ્રાય બનાવવા માટે કહી રહ્યા છો કે આ મામલો યોગ્ય છે. આ કામ કેન્દ્ર સરકારને સોંપવામાં આવ્યું છે. શું અમે NIA પાસે તપાસ કરાવવા માટે મામલાની યોગ્યતા વિશે તેમના અભિપ્રાયની જગ્યાએ અમારો અભિપ્રાય મૂકી શકીએ?

અહીં ક્લિક કરી દેવલિપિ ન્યુઝની વોટ્સએપ ચેનલ ફોલો કરો

કોર્ટે કહ્યું કે જેવું કે અમે કહ્યું છે, NIA એક તપાસ એજન્સી છે. સેક્શન 6 હેઠળ, કેન્દ્ર સરકાર કોઈપણ મામલાને NIA પાસે તપાસ કરાવવા માટે પોતે પણ મોકલી શકે છે. અરજદારે કહ્યું કે તોફાની ભીડ વિરુદ્ધ FIR નોંધવામાં આવી છે અને આ સ્થિતિની અસર સમગ્ર દેશ પર પડી રહી છે.

The Delhi High Court refused to entertain a Public Interest Litigation seeking a probe by the National Investigation Agency (NIA) or any ‘specialised agency’ into the Cockroach Janta Party-led march to Parliament on July 20 to protest against the NEET-UG paper leak and other…

— The Hindu (@the_hindu) July 24, 2026